Rüşd Ne Demek Hukuk?
Hayatımda bir gün var ki, ne zaman aklıma gelse, o anı bir türlü unutamam. O an, bana sadece yasal bir terim olan “rüşd”ü değil, insanın içinde barındırdığı tüm duyguları ve sorumlulukları da öğretmişti.
Bir Büyüme Hikâyesi
Geçen yazın sonlarına doğru, annemin elinden tutarak ilçemizdeki eski hukuk bürosuna gitmiştik. Bir konuda yardım almak için uğramıştık, ama daha sonrasında fark edeceğim ki, bu basit gibi görünen ziyaret, hayatımda büyük bir dönüm noktası olmuştu.
O zamanlar 25 yaşında, bir yandan üniversiteden yeni mezun olmuş, bir yandan da hala ailemle yaşayan bir gençtim. Kendime ne zaman soruyu sorsam, “Acaba tam olarak ne zaman büyüdüm?” sorusunun cevabını bulamıyordum. Giderek, annemin bana en küçük kararımı bile onaylatmaya çalışmasının beni boğduğunu hissediyordum. “Bir gün, birinin bana ‘rüşd’ü kazandın, artık sen kendi kararlarını verebilirsin’ diyecek mi?” diye düşündüğüm zamanlar oldu.
İşte o gün, o büroya gittiğimizde, konuştuğumuz terimlerden biri bana çok tanıdık gelmişti: rüşd. Hukukçunun söylediğiyle, annemin her zamanki temkinli, korumacı tavırları birden kafamda birleşmişti.
Rüşd Nedir?
Hukuki açıdan rüşd, kişinin erginlik çağına, yani olgunluk seviyesine ulaşmasıyla ilgili bir kavramdır. Başka bir deyişle, bir kişinin akıl ve ruh sağlığı açısından kendi kararlarını alabilecek düzeye gelmesi demek. Bu noktada kişi, kendi hayatıyla ilgili yasal sorumlulukları üstlenebilecek seviyeye gelir. Bu bana o kadar uzak bir şey gibi geliyordu ki… Hem de ne kadar uzun bir zaman önce…
İçimde hissettiğim duygular, ne kadar büyüdüğümü görmek isteyen, fakat hala bir yerlerde annesinin güvencesine ihtiyacı olan o genç kızdan çok farklıydı. Hayatla ilgili kararlarımda özgürleştiğimi düşündüğüm o dönemde, hukukun bana söylediği bir şey vardı: “Sen artık kendi yolunu çizebilirsin.” Ancak, içimdeki endişeyi, büyük bir yükün üzerimden kalktığını hissettiğimde, birden çok derin bir boşluk duygusu sardı. Yani, insan ne kadar büyürse, sorumlulukları da o kadar ağırlaşıyor.
Büyümenin Gölgesi
O an, “Rüşd” kelimesini tam anlamıştım. Fakat beni en çok etkileyen şey, bunun sadece bir hukuki terim olmanın ötesinde, aslında hayatla ilgili bir kavram olmasıydı. Her şeyin bir zamanı vardır, diye düşündüm. Büyümek, bir anlamda her zaman hazırolda olan o masumiyetin kaybolmasıdır. Evet, gençlik bir nevi kaybolur, ama arkasında bir iz bırakır.
Hayal kırıklığım büyümekle ilgiliydi. Bunu henüz hazır hissediyordum, çünkü içimde korkular vardı. Ama bir yandan da hayatımda yeni bir dönemin başlangıcına adım atmanın verdiği heyecan vardı. Hukuki olarak “rüşd” kazanmış biri olarak, her anımı sorumlulukla yaşayabileceğimi düşünmek bile umut vericiydi. Artık bir şeylere karar verebilirdim.
Rüşd’ün İnsan Hayatındaki Yeri
Birçok insan bu kelimenin ne anlama geldiğini tam olarak bilmez. Ama bence bu, yalnızca bir kişinin erginlik yaşına ulaşması değil, aynı zamanda onun sorumluluk alabilmesiyle ilgilidir. Rüşd, bir insanın “ben kendi kararlarımı alırım” diyebilmesidir. Hangi yaşta olursanız olun, kendinize ve çevrenize karşı sorumluluklarınız varsa, bu rüşdü kazanmışsınız demektir.
Benim için büyümek, sadece dışarıdan bakıldığında bir “yaş” meselesi gibi görülebilir. Ancak asıl mesele, içsel bir olgunluk ve farkındalık seviyesine gelmektir. Geriye dönüp baktığımda, eski kaygılarım ve hala kontrol edemediğim bazı küçük alışkanlıklarım olsa da, kendimle ilgili farkındalığım arttıkça, her kararımda daha fazla güven hissediyorum.
Sonuç Olarak…
Rüşd’ün hayatımdaki yerini tam olarak anlamam zaman aldı. O hukuk bürosunda duyduğum o kelime, bir anlama kavuştu ve büyümenin ne olduğunu bana hatırlattı. Hukuki bir terimden daha fazlasıydı: O, bir insanın içinde neler yaşadığını, nasıl sorumluluk alabileceğini, bir adım atmanın ne demek olduğunu anlatıyordu. Büyümek, sadece yaşadıkça olmuyor; bazen bir anlık bir kavram, insanı ne kadar değiştiğini fark etmesine neden oluyor.
Bir gün, birine “rüşd”ü kazandın dediğimde, sanırım ben de artık o kelimenin sadece hukuki değil, insana dair anlamını çok daha derinden hissedeceğim. O gün geldiğinde, büyümek biraz daha kolay olacak gibi hissediyorum.